ÇİKOLATA KİSTİ (ENDOMETRİOZİS) NEDİR?

Çikolata kisti latince adı endometriozis olan, rahim içini döşeyen tabakanın yani endometriumun rahim dışı organlara yerleşmesi ile oluşan bir hastalıktır. Çikolata terimi kulağa çok sempatik gelse de aslında hastalığa yakalanan kadınların hayatlarını çok ciddi bir şekilde etkilemektedir. Çikolata kisti en sık (%65 – 70) yumurtalıklarda yani overlerde gözükmektedir.

Yumurtalıklar dışında; barsaklar ve karın içini döşeyen periton zarı denilen dokuda,barsaklarda, mesanede, idrar borusunda, tüplerde, vajinada, göbek deliğinde, operasyon geçirmiş hastaların dikiş bölgelerinde (özellikle Sezaryen sonrası ve nadiren epizyotomi hattı) ve hatta nadiren meme, tırnak, akciğer, diafram, burun içi, görülmüştür.

ÇİKOLATA KİSTİNİN TARİHÇESİ

John Albertson Sampson

John Albertson Sampson

Çikolata Kisti Hastalığı 300 yıldan daha uzun süre önce tarif edilmiştir. Fakat bildiğimiz Endometriozis’’ ve ‘‘Çikolata Kisti’’ ismini ise ilk defa Amerika Birleşik Devletleri’nden John Albertson Sampson 1921 yılındaki makalesinde bahsederek tıp literatürüne girmesini sağlamıştır. Sampson 1921 yılındaki bu 21 hastalık vaka serisinde hastalığın sadece ismini değil aynı zamanda özelliklerini yayınlamıştır. Tıp’da kullandığımız ‘’hastalık yok hasta vardır’’ tabirinin önemli örneklerinden biridir. Üreme çağında her 10 kadından 1’inde görülmektedir. Çikolata kisti hastalığı bazen hiçbir şikayete neden olmadan sadece tesadüfen saptanırken, bazen de birçok tıbbi tedaviye ve operasyon yapılmasına rağmen çok rahatlamanın olamayabildiği sıradışı bir hastalıktır. Çikolata kisti hastalığı kronik östrojen bağımlı bir inflamatuar hastalıktır. Fakat östrojen seviyesinin çok düşük olduğu menopoz döneminde, daha az oranda olsa bile, görülebilmektedir. Endometriozis rahim içini döşeyen (endometrium) tabakanın rahim dışı organlarda yerleşmesidir. Bu ektopik odaklar, dolaşımdaki hormonal dalgalanmalara çoğalma, sekresyon aktivitesi ve menstrüel yıkım (adet görme) gibi rahim içi endometriyum ile aynı şekilde tepki verir. Çikolata kisti hastalığı; adet sancısı, ağrılı cinsel ilişki, çocuk sahibi olmakta zorluk, kronik geçmeyen ağrı kesicilere yeterli cevap vermeyen pelvik (leğen kemiği içinde) ağrı, ağrılı dışkılama gibi durumlara neden olabilir.