Şokolad kistası hamiləlik şansını azaldırmı?

Tez-tez reproduktiv yaşdakı qadınlarda rast gəlinən, bəzi hallarda fərq edilməsi çox çətin olan və uşaqlığın daxilində yerləşən endometrium təbəqəsinin uşaqlıqdan kənar orqanlara yerləşməsi vəziyyəti şokolad kistası ya da endometrioz adlandırılır. Mamalıq və Ginekologiya üzrə mütəxəssis Doç. Dr. Taner Usta hər 10 qadından 1-ində rast gəlinən şokolad kistalarının 70% ehtimalla yumurtalıqlara yerləşdiyini bildirir.

Mamalıq və Ginekologiya üzrə mütəxəssis Prof. Dr. Usta şokolad kistasının hamilə qalmağa təsiri haqqında ətraflı izahatlar verdi. Yumurtalıqdan başqa bədənin fərqli nahiyələrinə yerləşmə ehtimalı olan endometrioz qadınlar üçün ciddi problemlər yaradır.

Şokolad kistası sonsuzluq ilə birbaşa əlaqəli bir problemdir. Sonsuzluq müalicəsi alacaq qadınlarda endometriozun rast gəlinmə tezliyi 50%-ə qədər qalxa bilir.

Bu səbəbdən xüsusilə hamilə qalmaq istəyən qadınlarda şokolad kistasının erkən diaqnoz edilməsi və müalicəyə başlanması çox önəmlidir. Şokolad kistasının ən çox rast gəlinən əlamətləri aybaşılarda ağrı olması, ağrılı cinsi əlaqə və hamilə qala bilməməkdir. Hamilə qalmağı çətinləşdirdiyi üçün endometrioz erkən tanınmalı və yumurtalıqlara zərər vermədən müalicə olunmalıdır. Bunun üçün bu şikayətləri olan qadınların mütəxəssis həkimə müraciət edib müayinə olunmaları lazımdır.

Şokolad kistası olan qadınların 30%-i bu törəmələr səbəbindən hamilə qala bilmir. Yüngül və orta şiddətli kistalarda hamilə qalma ehtimalı olduğu halda, irəliləmiş problemlərdə hamiləlik ciddi şəkildə risk altına düşə bilir.

Şokolad kistası qadınlarda sonsuzluğa səbəb ola bildiyi kimi, həmçinin sperma hüceyrələri üzərində toksik təsir yaradaraq spermaların ölməsinə səbəb ola bilir. Buna görə şokolad kistası fallop borularında tıxanma olmasa belə insanın hamilə qalma ehtimalını olduqca azaldır. Hamilə qalmaq istəyən qadınlarda şokolad kistası probleminin olub-olmaması mütləq araşdırılmalıdır.

Şokolad kistasına edilən cərrahi müdaxilə yumurtalıq toxumasının da bir qədər götürülməsinə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən insanın yumurta rezervi araşdırılmalıdır. Əgər insan evli deyilsə, şokolad kistası müalicəsindən əvvəl yumurtalarını dondurmaq lazım gələ bilər. Eyni şəkildə cütlər üçün də embrion dondurma prosedurundan sonra şokolad kistası müalicəsi aparıla bilər.

Şokolad kistasının müalicəsində erkən diaqnozun önəmi son dərəcə böyükdür. Erkən diaqnozda dərmanla müalicə uğurlu nəticələr alınmasına yardım edir. Bundan başqa erkən diaqnoz edilən endometrioz üçün aparılacaq cərrahi müdaxilənin uğur nisbəti də olduqca yüksəkdir. İrəliləmiş hallarda həm dərmanla müalicə bir seçim olmaqdan çıxır, həm də cərrahi müdaxilənin uğurlu olma şansı azalır.