როგორ შეიძლება შოკოლადის კისტის შემჩნევა?

ენდომეტრიოზი მტკივნეული დაავადებაა, რომელიც ვითარდება მაშინ, როდესაც საშვილოსნოს შიდა ზედაპირის ამომფენი ენდომეტრიუმის ქსოვილის მსგავსი ქსოვილი საშვილოსნოს გარეთ იზრდება. მეან-გინეკოლოგმა პროფ. დოქ. თანერ უსთამ ჩვენთვის გაგვიზიარა პასუხი კითხვაზე “როგორ ამოვიცნოთ შოკოლადის კისტა?” და დაავადებასთან დაკავშირებული ყველა დეტალური ინფორმაცია.

ენდომეტრიოზი, რომელიც ხალხში შოკოლადის კისტის სახელითაც არის ცნობილი, ყველაზე ხშირად საკვერცხეების, ფალოპის მილების და საშვილოსნოს ყელის ამომფენ ქსოვილში ვითარდება.

ენდომეტრიული ქსოვილი იშვიათად მენჯის ორგანოების გარეთაც შეიძლება გავრცელდეს. შოკოლადის კისტის შემთხვევაში ენდომეტრიუმის მსგავსი ქსოვილი ყოველ მენსტრუალურ ციკლში სქელდება და სისხლდენას იწყებს. მაგრამ რადგან ამ ქსოვილს ორგანიზმიდან გამოსასვლელი გზა არ აქვს, იგი იმავე ადგილას რჩება.

როდესაც ენდომეტრიოზი საკვერცხეებში ვითარდება, შეიძლება სხვადასხვა კისტა ჩამოყალიბდეს. ის აღიზიანებს მიმდებარე ქსოვილებს და იწვევს ნაწიბუროვანი ქსოვილის ან შეხორცებების წარმოქმნას. შოკოლადის კისტა განსაკუთრებით მენსტრუალური ციკლის ძლიერ მტკივნეულ მიმდინარეობას უწყობს ხელს.

შოკოლადის კისტის ყველაზე ხშირი სიმპტომი მენსტრუალური ციკლის დროს გაძლიერებული მენჯის ტკივილია. გარდა ამისა, ვლინდება ჩვეულებრივზე უფრო მტკივნეული სპაზმებიც. ტკივილი ციკლის მიმდინარეობასთან ერთად თანდათან ძლიერდება. იმ შემთხვევებში, როდესაც მენსტრუალური ციკლი გრძელდება, ჩნდება წელისა და მუცლის ტკივილიც.

ამის გარდა, სქესობრივი კავშირის დროს და მის შემდეგ ტკივილის გაჩენაც შოკოლადის კისტის სიმპტომებს შორისაა. მენსტრუაციის პერიოდში ტუალეტით სარგებლობის დროს ტკივილი, ჭარბი სისხლდენა და უნაყოფობაც შოკოლადის კისტის ზოგიერთი სიმპტომია.

მენსტრუაციის პერიოდში დაღლილობა, დიარეა, შეკრულობა, შებერილობა ან ძლიერი გულისრევა, თუმცა იშვიათად, შოკოლადის კისტაზე მიმანიშნებელ სიმპტომებს შორისაა. ამ სიმპტომების გამო შოკოლადის კისტა ხანდახან შეიძლება აერიოს მენჯის ანთებით დაავადებაში ან საკვერცხის კისტებში.

ბევრი ქალი მენსტრუალური ციკლის დროს მენჯის ტკივილს განიცდის. თუმცა ამ პერიოდის ძალიან მძიმედ და მტკივნეულად გატარება შოკოლადის კისტით შეიძლება იყოს გამოწვეული. ჩვეულებრივი მენჯის გამოკვლევის დროს შესაძლებელია კისტის ან ნაწიბუროვანი ქსოვილის აღმოჩენა. მაგრამ ეს შოკოლადის კისტის დიაგნოზისთვის საკმარისი არ არის.

ზუსტი დიაგნოზისთვის გამოიყენება ვიზუალიზაციის ტექნოლოგიები, როგორიცაა ულტრაბგერითი კვლევა ან მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (MRI). გარდა ამისა, შოკოლადის კისტის დიაგნოსტიკაში სასურველია დიაგნოსტიკური მიზნით ჩატარებული ლაპაროსკოპიაც. ულტრაბგერითი კვლევის მეთოდში მაღალი სიხშირის ხმოვანი ტალღებით ხდება სასქესო ორგანოების ვიზუალიზაცია.

MRI-ს შემთხვევაში კი გამოიყენება დიდი მაგნიტი, რადიოტალღები და კომპიუტერი. MRI კვლევები ამავე დროს ეხმარება ექიმ-სპეციალისტს შოკოლადის კისტის ოპერაციისთვის მომზადებაში. ლაპაროსკოპია კი ჭიპის ქვემოთ გაკეთებული მცირე განაკვეთის მეშვეობით სრულდება.