იწვევს თუ არა ენდომეტრიოზი მენსტრუალურ სისხლში შედედებას?

მენსტრუაციის პერიოდში, რომელიც ჩვეულებრივ 11-14 წლის ასაკში იწყება და ქალებში მენოპაუზამდე გრძელდება, საშვილოსნოს ენდომეტრიუმის (საშვილოსნოს ყველაზე შიდა) შრიდან სისხლი და ლორწოვანი ქსოვილი, თუ ორსულობა არ განხორციელდა, დაახლოებით ერთთვიანი პერიოდულობით გამოიყოფა. მენსტრუალურ სისხლში კოლტების შემჩნევა ზოგჯერ შფოთვას იწვევს, თუმცა ეს ჩვეულებრივ ნორმალური მდგომარეობაა. მენსტრუალური სისხლდენის დროს საშვილოსნოს შიდა კედლის ამომფენი ენდომეტრიული უჯრედები ცილდება და ორგანიზმს ტოვებს.

ამ დროს ორგანიზმი გამოყოფს ცილებს, რომლებიც საშვილოსნოში სისხლის კოაგულაციას იწვევს. ეს კოაგულაცია ხელს უშლის საშვილოსნოს შიდა კედლის სისხლძარღვებში სისხლდენის გაგრძელებას. ქალის ორგანიზმიდან გამოსული სისხლიც შეიცავს ამ კოაგულაციის ცილებს. როდესაც ნაკადი ყველაზე ინტენსიურია, სისხლში კოაგულაციის ცილების შეგროვების დაწყებამ მენსტრუალურ სისხლში კოლტების წარმოქმნა შეიძლება გამოიწვიოს. ეს ჩვეულებრივ მაშინ ხდება, როცა მენსტრუალური სისხლი ორგანიზმიდან გამოყოფამდე საშვილოსნოში ან ვაგინაში გროვდება. ამასთან, ქალებში ხშირად გვხვდება ენდომეტრიოზი და ადენომიოზი, რომელთა დროსაც შეიძლება აღინიშნოს არანორმალური სისხლდენა და სისხლის კოლტები. საშვილოსნოს ქსოვილის საშვილოსნოს შიდა კედლის გარეთ სხვა არეში ზრდის შედეგად განვითარებულ დაავადებებს შორის, ენდომეტრიოზის დროს ენდომეტრიუმის ქსოვილი არანორმალურად საშვილოსნოს გარეთ ვითარდება, ადენომიოზის დროს კი — საშვილოსნოს კუნთის შიგნით.

ენდომეტრიოზის მქონე პაციენტებში სიმპტომების ინტენსივობა შეიძლება განსხვავდებოდეს. ენდომეტრიოზის კლასიკურ სიმპტომებს შორის შეიძლება ჩაითვალოს: ტკივილი, ტკივილი სქესობრივი კონტაქტის დროს ან მის შემდეგ, უნაყოფობა, მტკივნეული ნაწლავის მოძრაობა. ვინაიდან ეს სიმპტომები სხვა დაავადებების ნიშანიც შეიძლება იყოს, აუცილებლად უნდა მიმართოთ სპეციალისტს. ენდომეტრიოზი ზოგიერთ შემთხვევაში არავითარ სიმპტომს არ ავლენს და ექიმის გამოკვლევის დროს შემთხვევით შეიძლება დაისვას დიაგნოზი. ენდომეტრიოზის მკურნალობაში შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მედიკამენტური ან ქირურგიული ვარიანტები, ხოლო კლინიკურად მნიშვნელოვანი ჩივილის არმქონე პაციენტებში მხოლოდ დაკვირვება. მედიკამენტური მკურნალობით შოკოლადის კისტა შეიძლება შემცირდეს, მაგრამ არ ქრება, არ ისპობა.  ხშირად მიზანია დიამეტრის გარკვეული შემცირება, სულ მცირე — არ გაზრდა, და რაც უფრო მნიშვნელოვანია, კლინიკურად პაციენტის ჩივილების გაქრობა ან იმდენად შემცირება, რომ ცხოვრებაზე გავლენა არ იქონიოს. მედიკამენტური მკურნალობით მიზნად დგას რეციდივის თავიდან აცილება და ჩივილების შემცირება. ზოგჯერ ოპერაციამდე კისტის შემცირებისა და ოპერაციის გამარტივების მიზნით ქირურგიულ პროცედურამდეც შეიძლება მედიკამენტური მკურნალობა ჩატარდეს.

ქირურგიული პროცედურა ჩვეულებრივ დახურული ქირურგიით (რობოტული ქირურგია ან ლაპაროსკოპიული ქირურგია) ტარდება. დღეს, ძალიან გამონაკლის შემთხვევების გარდა, ენდომეტრიოზის ქირურგიაში ღია ქირურგია არ გამოიყენება. შოკოლადის კისტა თავისი აგებულების გამო საკვერცხეს ჩვეულებრივ კისტასთან შედარებით ბევრად უფრო მაგრად ეკვრის. დიდი ძალის გამოყენების შემთხვევაში შეიძლება საკვერცხის ქსოვილის ამოღების მდგომარეობის წინაშე აღმოვჩნდეთ. შესაბამისად, ენდოსკოპიულ ქირურგიაში ძალიან მნიშვნელოვანია შოკოლადის კისტის ფაქიზად გამოცალკევება ჯანსაღი საკვერცხის ქსოვილისგან და დარჩენილი ჯანსაღი ქსოვილის კარგად შენარჩუნება.